หมวดที่ 8
และที่แก้ไขเพิ่มเติม — สำหรับสอบนักวิชาการศุลกากร
กฎหมายแบ่งเป็น 4 ภาค
กฎการตีความพิกัดอัตราศุลกากร (General Rules of Interpretation)
21 หมวด 97 ตอน — จำแนกประเภทสินค้าและอัตราอากรขาเข้า
9 ประเภท เช่น ข้าวเจ้า(1) เศษโลหะ(2) หนังโค-กระบือ(3) น้ำยางสด(4) ไม้แปรรูป(5)
19 ประเภท — หัวใจของกฎหมายฉบับนี้ที่ออกสอบมากที่สุด
ใครมีอำนาจอะไร — จุดที่ข้อสอบสลับผู้มีอำนาจบ่อยที่สุด
| การกระทำ | ผู้มีอำนาจ | รายละเอียด |
|---|---|---|
| เรียกเก็บอากรเสมือนสมบูรณ์ (เลี่ยงนำเข้าเป็นส่วนๆ) — ม.9 | อธิบดีกรมศุลกากร | ดุลพินิจคนเดียว |
| ตีความพิกัดอัตราศุลกากร — ม.15 | อธิบดีกรมศุลกากร | ออกประกาศแจ้งพิกัดอัตราศุลกากร |
| กำหนดถิ่นกำเนิดสินค้า/ราคาศุลกากรล่วงหน้า — ม.15 | อธิบดีกรมศุลกากร | คำวินิจฉัยล่วงหน้า |
| ลด/ยกเว้นอากร — ม.12 | รัฐมนตรีคลัง + ครม. | ไม่มีเพดาน % กำหนด |
| เรียกอากรพิเศษเพิ่มขึ้น — ม.13 | รัฐมนตรีคลัง + ครม. | เพิ่มได้ไม่เกินร้อยละ 50 |
| ลดอากรของนำเข้า-ออกพื้นที่พัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย (JDA) — ม.14 ตรี | รัฐมนตรีคลัง + ครม. | ลดเหลือร้อยละ 50 (คงที่) |
| ยกเว้นอากรของที่นำเข้าโดยองค์กรร่วมไทย-มาเลเซียเอง | รัฐมนตรีคลัง + ครม. | ยกเว้นเต็มจำนวน |
ประเภทที่ออกสอบบ่อยที่สุด — เน้นตัวเลขระยะเวลาและผู้มีอำนาจ
| ประเภท | ของที่ได้รับยกเว้น | ระยะเวลา | ผู้กำหนดหลักเกณฑ์ |
|---|---|---|---|
| 1 | ของส่งออกที่ส่งกลับเข้ามา ไม่เปลี่ยนแปลงลักษณะ + มีใบสุทธิสำหรับนำกลับ | นำกลับภายใน 1 ปี | อธิบดี |
| 2 | ของที่ส่งออกไปผลิต/ผสม/ประกอบ ณ ต่างประเทศ (ยกเว้นเท่าของเดิม พิกัดถือตามของเดิม) | นำกลับภายใน 1 ปี | อธิบดี + รัฐมนตรี |
| 3 | ของนำเข้าพร้อมตน/ชั่วคราว (รถ เรือ อากาศยาน อาวุธปืน ของแสดงละคร เครื่องมือวิทยาศาสตร์) | ส่งกลับภายใน 6 เดือน | อธิบดี |
| 4 | รางวัลและเหรียญตราที่ต่างประเทศมอบให้ (ไม่เกิน 12,000 บาท/ราย) | — | อธิบดี |
| 5–6 | ของส่วนตัว/ของใช้บ้านเรือน นำเข้าพร้อมตน (ใช้เอง/วิชาชีพ/ย้ายภูมิลำเนา) | ไม่เกิน 1 เดือนก่อน หรือ 6 เดือนหลัง ผู้นำเข้าถึง | อธิบดี |
| 7 | ส่วนประกอบ/อุปกรณ์อากาศยานหรือเรือ รวมวัสดุซ่อม/สร้าง | — | อธิบดี + รัฐมนตรี |
| 8 | น้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันหยอดเครื่อง สิ่งหล่อลื่น ที่เติมในอากาศยาน/เรือขนาดใหญ่ | — | อธิบดี |
| 11 | ของบริจาคเพื่อสาธารณกุศล ผ่านส่วนราชการหรือองค์การสาธารณกุศล | — | อธิบดี + รัฐมนตรี |
| 12 | ของนำเข้าที่มีราคาเล็กน้อยมาก (คิดตามรายใบขนสินค้า) | — | ตามประกาศ |
| 14 | ตัวอย่างสินค้าที่ใช้ได้แต่เพียงเป็นตัวอย่าง ไม่มีราคาทางการค้า | — | — |
| 15 | คอนเทนเนอร์ | — | อธิบดี |
| 16 | ของนำเข้าสำหรับคนพิการใช้โดยเฉพาะ หรือใช้ฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ | — | อธิบดี + รัฐมนตรี |
| 17 | ของที่จำเป็นต้องนำเข้าเพื่อใช้ในการประชุมระหว่างประเทศ | ของอื่นนอกเหนือของใช้หมดสิ้น ส่งกลับภายใน 3 เดือน | — |
| 18 | ของส่งออกที่พิสูจน์ว่านำเข้ามาไม่เกิน 2 ปี ยังไม่เปลี่ยนแปลงลักษณะ | นำเข้าไม่เกิน 2 ปี | อธิบดี |
| 19 | ภาชนะบรรจุของ รวมอุปกรณ์บรรจุ ยึด รัด กันกระแทก | ส่งกลับภายใน 1 ปี | อธิบดี |
🟡 แถวสีเหลือง = ต้องผ่านความเห็นชอบรัฐมนตรีด้วย ไม่ใช่อธิบดีตัดสินใจเองได้ (ประเภท 2, 7, 11, 16)
หมายเหตุ: ภาค 4 มีทั้งหมด 19 ประเภท ตารางนี้เน้นประเภทที่ปรากฏในข้อสอบบ่อยที่สุด
กับดักที่ข้อสอบชอบสลับ
❌ เข้าใจผิด
ของยกเว้นอากรทุกประเภทในภาค 4 ต้องผ่านความเห็นชอบของรัฐมนตรีเสมอ
✅ ถูกต้อง
ส่วนใหญ่ (เช่น 1, 3, 4, 5–6, 8, 15, 18, 19) อธิบดีกรมศุลกากรกำหนดหลักเกณฑ์เองได้ ไม่ต้องผ่านรัฐมนตรี — มีเพียงบางประเภท (2, 7, 11, 16) เท่านั้นที่ต้องผ่านรัฐมนตรีด้วย
❌ เข้าใจผิด
อาวุธปืนที่นำเข้าชั่วคราวเป็นของยกเว้นอากรประเภทที่ 5
✅ ถูกต้อง
อาวุธปืนที่นำเข้าชั่วคราวอยู่ในประเภทที่ 3 (ของนำเข้าชั่วคราว) ไม่ใช่ประเภท 5 ซึ่งเป็นของส่วนตัวทั่วไป
❌ เข้าใจผิด
ส่วนประกอบอากาศยาน/เรือ คือของยกเว้นอากรประเภทที่ 8
✅ ถูกต้อง
ส่วนประกอบอากาศยาน/เรือ คือประเภท 7 ส่วนประเภท 8 คือน้ำมันเชื้อเพลิงและสิ่งหล่อลื่น — สับสนกันบ่อยเพราะเลขติดกัน
❌ เข้าใจผิด
ของส่งออกที่ส่งกลับเข้ามา (ประเภท 1) และของนำเข้าชั่วคราว (ประเภท 3) มีกำหนดเวลาเดียวกัน
✅ ถูกต้อง
ประเภท 1 = ภายใน 1 ปี | ประเภท 3 = ภายใน 6 เดือน — ตัวเลขต่างกัน ห้ามสลับ
❌ เข้าใจผิด
ของส่งออกที่พิสูจน์ว่านำเข้ามาไม่เกิน 1 ปี (ประเภท 18) ยังไม่เปลี่ยนแปลงลักษณะ
✅ ถูกต้อง
ประเภท 18 กำหนดไว้ที่ไม่เกิน 2 ปี ไม่ใช่ 1 ปี — เป็นตัวเลขที่ข้อสอบมักสลับกับประเภทอื่น
❌ เข้าใจผิด
การลด/ยกเว้นอากรตามมาตรา 12 มีเพดานไม่เกินร้อยละ 50 เหมือนมาตรา 13
✅ ถูกต้อง
มาตรา 12 (ลด/ยกเว้นอากร) ไม่มีเพดานกำหนด แต่มาตรา 13 (เรียกอากรพิเศษเพิ่มขึ้น) มีเพดานไม่เกินร้อยละ 50 — คนละมาตรา คนละเพดาน
10 ข้อ — ทดสอบความเข้าใจ
พระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร พ.ศ. 2530 แบ่งออกเป็นกี่ภาค และภาคใดว่าด้วยของที่ได้รับยกเว้นอากร?
ของนำเข้าพร้อมตนชั่วคราว เช่น อาวุธปืนที่ใช้ในการแข่งขัน ต้องส่งกลับออกไปภายในกำหนดเวลาใด และเป็นของยกเว้นอากรประเภทที่เท่าใด?
ของยกเว้นอากรประเภทใดที่ต้องผ่านความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังด้วย ไม่ใช่อธิบดีกรมศุลกากรตัดสินใจเพียงลำพัง?
มาตรา 12 และมาตรา 13 ของพระราชกำหนดนี้ต่างกันอย่างไร?
ของยกเว้นอากรประเภทที่ 1 (ของส่งออกที่ส่งกลับเข้ามาโดยไม่เปลี่ยนแปลงลักษณะ) มีเงื่อนไขสำคัญคืออะไร?
ของยกเว้นอากรประเภทที่ 7 และประเภทที่ 8 ต่างกันอย่างไร?
ของยกเว้นอากรประเภทที่ 18 (ของส่งออกที่พิสูจน์ว่านำเข้ามาก่อน ยังไม่เปลี่ยนแปลงลักษณะ) มีกำหนดเวลานำเข้าไม่เกินกี่ปี?
ภาค 2 (พิกัดอัตราอากรขาเข้า) และภาค 3 (พิกัดอัตราอากรขาออก) ของกฎหมายนี้มีโครงสร้างต่างกันอย่างไร?
มาตรา 14 ตรี ว่าด้วยพื้นที่พัฒนาร่วมไทย-มาเลเซีย (JDA) ให้อำนาจลดอากรในอัตราเท่าใด?
อธิบดีกรมศุลกากรมีอำนาจเรียกเก็บอากรเสมือนเป็นของสำเร็จรูปสมบูรณ์ได้ในกรณีใด?